Windows XP ระบบปฏิบัติการระดับตำนานของ Microsoft เดินทางมาครบ 25 ปีแล้ว หลังเข้าสู่สถานะ Release to Manufacturing หรือ RTM เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม 2001 ก่อนจะวางขายให้ผู้ใช้ทั่วไปอย่างเป็นทางการในวันที่ 25 ตุลาคมปีเดียวกัน
เชื่อว่าคนที่เคยใช้ Windows XP น่าจะคุ้นเคยกับภาพวอลเปเปอร์ เนินเขาสีเขียว ท้องฟ้าสีฟ้า และก้อนเมฆสีขาว จนกลายเป็นหนึ่งในภาพถ่ายที่มีชื่อเสียงและมีผู้พบเห็นมากที่สุดในโลกล่าสุด เว็บไซต์ Neowin ได้นำภาพถ่ายดาวเทียมจาก Google Earth ในช่วงปี 2007, 2009, 2014, 2017, 2021, 2022 และ 2025 มาเปรียบเทียบให้เห็นว่า สถานที่จริงของวอลเปเปอร์ชื่อดังที่มีชื่อว่า “Bliss” เปลี่ยนแปลงไปอย่างไรบ้างตลอดระยะเวลาเกือบ 30 ปี
ล่าสุด Eric Parker นักวิจัยอิสระด้านความปลอดภัย ได้ทำการทดลองนำ Windows XP Service Pack 3 มารันบนเครื่อง VM จากนั้นปิดระบบป้องกันสำคัญหลายอย่าง เช่น Firewall และ NAT พร้อมเชื่อมต่อเครื่องเข้ากับอินเทอร์เน็ตผ่าน Public IP โดยตรง เพื่อจำลองสภาพการใช้งานคอมพิวเตอร์แบบเปิดโล่งเหมือนในอดีต ผลที่ได้คือ ภายในเวลาประมาณ 10 นาที เครื่อง Windows XP เริ่มแสดงอาการติดมัลแวร์อย่างชัดเจน
คีย์ในตำนานของ Windows XP ที่ใครเคยลงเครื่องต้องจำได้ ล่าสุด Dave W. Plummer อดีตวิศวกร Microsoft ออกมาเฉลยเองว่า มันไม่ใช่คีย์เถื่อน แต่คือคีย์องค์กรของแท้ที่ “หลุดออกมาจากบริษัท” ก่อนวางขายจริงถึง 5 สัปดาห์ จนกลายเป็นรหัสมหัศจรรย์ที่ใช้ติดตั้ง XP ได้ไม่จำกัดเครื่องแบบไม่ต้อง Activate และถือเป็นหนึ่งในการรั่วไหลที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ซอฟต์แวร์ของ Microsoft
นักพัฒนารายหนึ่งปลุกตำนาน Windows XP ให้กลับมาโลดแล่นอีกครั้งในรูปแบบเว็บแอปที่ชื่อว่า Win32.run ซึ่งให้เราเข้าไปลองเล่น Windows XP ได้ง่าย ๆ บนเว็บเบราว์เซอร์โดยไม่ต้องติดตั้ง โปรแกรมจำลองนี้มาพร้อมอินเทอร์เฟซสไตล์ Luna สุดคุ้นตา ระบบไฟล์จำลอง และแอปพื้นฐานให้เล่นได้จริงบางส่วน แม้หน้าตาและฟังก์ชันจะยังไม่สมจริงแบบต้นฉบับทั้งหมด แต่ก็ชวนให้นึกถึงวันเก่า ๆ ได้ดี ใครคิดถึงยุคนั้นแค่เปิดเว็บก็พร้อมย้อนไปยุค XP ได้ในไม่กี่คลิก
แม้โลกเทคโนโลยีจะก้าวล้ำไปมาก แต่ระบบปฏิบัติการรุ่นเก่าอย่าง Windows XP, Windows 2000 และ MS-DOS ยังคงถูกใช้งานจริงในหลายระบบสำคัญทั่วโลก ทั้งในโรงพยาบาล รถไฟ ตู้ ATM และเครื่องพิมพ์ระดับอุตสาหกรรม ด้วยเหตุผลหลักคือความเสถียรและต้นทุนในการอัปเกรดที่สูงมาก รายงานจาก BBC ชี้ว่าแม้ Microsoft จะเลิกสนับสนุนไปแล้ว แต่หลายองค์กรยังพึ่งพาระบบเหล่านี้อยู่ โดยเฉพาะในงานที่ต้องการความเสถียร
Windows XP ตำนานที่พวกเราไม่เคยลืมได้กลับมีชีวิตอีกครั้ง หลังกลุ่มคนที่ต้องการใช้งานเป็นจำนวนมากได้ถอดอัลกอริทึ่ม มาแจกให้เราสามารถดาวน์โหลดกลับมาใช้ได้ฟรีแบบ Open Source ออฟไลน์ ยิ่งทำให้เราปฏิเสธไม่ได้ว่าในปัจจุบันยังมีคนที่นิยมอยู่อีกมากในปี 2023