คนที่เคยเลือกซื้อเมนบอร์ดแบบเบอร์ลึก อาจเคยสงสัยเหมือนกันว่า ทำไมเมนบอร์ดฝั่ง Intel รุ่นกลางหลายรุ่นถึงได้ชิปเสียงออนบอร์ดระดับสูงอย่าง Realtek ALC4080 หรือ ALC4082 มาแล้ว ขณะที่เมนบอร์ด AMD ในช่วงราคาใกล้เคียงกันกลับมักใช้ชิปเสียงรุ่นเก่าหรือรุ่นรองลงมา และบางครั้งต้องขยับไปถึงบอร์ดระดับบนจึงจะได้ระบบเสียงแบบเดียวกัน

เรื่องนี้อาจไม่ได้เกิดจากการที่ผู้ผลิตตั้งใจกั๊กสเปคฝั่ง AMD เพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับสถาปัตยกรรมภายในและเส้นทางที่ข้อมูลเสียงต้องวิ่งด้วย เพราะ ALC4080 และ ALC4082 ไม่ได้เชื่อมต่อผ่านระบบ High Definition Audio หรือ HDA แบบชิปเสียงรุ่นเก่า แต่ทำงานเป็นอุปกรณ์ USB 2.0 ที่ติดตั้งอยู่ภายในเมนบอร์ดแทน

ข้อดีของชิปเสียงกลุ่มนี้คือรองรับเสียงความละเอียดสูงสุดถึง 32-bit/384kHz รวมถึงไฟล์เสียงแบบ DSD แต่เมื่อเปลี่ยนมาใช้การเชื่อมต่อผ่าน USB ความเสถียรจึงขึ้นอยู่กับเส้นทางที่ข้อมูลต้องวิ่งกลับไปยังซีพียูด้วย

บนแพลตฟอร์ม Intel ชิปเสียงแบบ USB มักเชื่อมต่อเข้ากับ PCH หรือชิปเซ็ต ก่อนส่งข้อมูลไปยังซีพียูผ่านเส้นทาง DMI จุดเด่นของ DMI คือมีระบบ Quality of Service หรือ QoS ในระดับฮาร์ดแวร์ ช่วยจัดลำดับความสำคัญให้ข้อมูลที่ต้องการความต่อเนื่องและไวต่อความหน่วง เช่น เสียง สัญญาณ USB และข้อมูลเครือข่าย

ด้วยเหตุนี้ แม้ระบบกำลังอ่านข้อมูลจาก SSD หรือใช้งานอุปกรณ์อื่นอย่างหนัก ข้อมูลเสียงก็ยังมีโอกาสถูกส่งต่ออย่างต่อเนื่อง และไม่ถูกแย่งช่องทางจนเกิดอาการสะดุดได้ง่าย

ฝั่ง AMD ใช้แนวคิดที่แตกต่างออกไป โดยซีพียู Ryzen มีลักษณะเป็น SoC มากกว่า เพราะมีชุดควบคุม USB, SATA, PCIe และระบบเสียงบางส่วนรวมอยู่ภายในตัวซีพียูแล้ว ส่วนชิปเซ็ตทำหน้าที่ขยายช่องเชื่อมต่อเพิ่มเติม และสื่อสารกับซีพียูผ่าน PCIe

อย่างไรก็ตาม เมนบอร์ด AM5 ที่ใช้ ALC4080 หรือ ALC4082 ส่วนใหญ่มักต่อชิปเสียงเข้ากับ USB 2.0 ของชิปเซ็ต แทนที่จะต่อกับ USB จากตัว Ryzen โดยตรง ข้อมูลเสียงจึงต้องวิ่งจากชิปเสียงไปยังชิปเซ็ต แล้วผ่าน PCIe กลับเข้าสู่ซีพียูอีกทอดหนึ่ง

เส้นทางดังกล่าวยังต้องแบ่งใช้งานร่วมกับอุปกรณ์อื่น เช่น SSD, Wi-Fi, LAN และพอร์ต USB หากมีการรับส่งข้อมูลพร้อมกันจำนวนมาก ก็อาจทำให้ค่า DPC Latency พุ่งขึ้นชั่วคราว จนเกิดอาการเสียงป๊อบ เสียงแตก สะดุด หรือขาดหายได้ง่ายกว่า

สาเหตุที่ผู้ผลิตไม่ต่อชิปเสียงเข้ากับ USB จากตัว Ryzen โดยตรง เป็นเพราะช่องสัญญาณเหล่านั้นมักรองรับความเร็วสูงระดับ USB 3.2 Gen 2 ผู้ผลิตจึงเลือกเก็บไว้ใช้กับพอร์ตความเร็วสูงด้านหลังเครื่อง มากกว่าจะนำมาใช้กับชิปเสียงที่ต้องการแค่ USB 2.0

แต่เรื่องนี้ไม่ได้หมายความว่าคอม Intel จะให้คุณภาพเสียงดีกว่า AMD ทุกเครื่อง เพราะความไพเราะและรายละเอียดเสียงยังขึ้นอยู่กับชิป Codec, DAC, ภาคขยายหูฟัง การแยกวงจร และการออกแบบเมนบอร์ดแต่ละรุ่น

ข้อได้เปรียบของ Intel ในกรณีนี้จึงเป็นเรื่อง “ความเสถียรของเส้นทางข้อมูล” มากกว่าคุณภาพเสียงโดยตรง ส่วนเมนบอร์ด AMD หลายรุ่นก็เลือกหลีกเลี่ยงปัญหาด้วยการใช้ชิปแบบ HDA อย่าง ALC1220 หรือเพิ่ม DAC แยก ซึ่งยังให้คุณภาพเสียงที่ดีได้เช่นกัน

ที่มา : techpowerup