Windows 11 ถือว่าเป็นระบบปฏิบัติการที่ขึ้นชื่อเรื่องการกินทรัพยากรเครื่องและมีขนาดไฟล์ติดตั้งค่อนข้างใหญ่ แต่ล่าสุด NTDEV นักพัฒนาที่อยู่เบื้องหลังโครงการ Tiny11 ได้โชว์ผลงานใหม่ชื่อ Pico11 ซึ่งสามารถย่อไฟล์ติดตั้ง Windows 11 ให้เหลือเพียง 699.8MB จนสามารถใส่ลงแผ่น CD-ROM เพียงแผ่นเดียวได้ แถมยังติดตั้งและบูตเข้าสู่หน้า Desktop ได้จริงอีกด้วย

สำหรับ Pico11 เป็นโครงการทดลองที่พัฒนาต่อยอดจาก Tiny11 โดยมีเป้าหมายเพื่อทดสอบว่าจะสามารถตัดส่วนประกอบของ Windows 11 ออกไปได้มากแค่ไหน โดยที่ระบบยังสามารถทำงานพื้นฐานได้ ซึ่งจากการสาธิตพบว่าสามารถติดตั้ง Windows 11 ผ่านไฟล์ ISO ขนาดเพียง 699.8MB ได้สำเร็จ เล็กกว่าไฟล์ติดตั้ง Windows 11 ปกติที่มีขนาดหลาย GB อย่างมาก

ที่น่าสนใจคือแม้จะถูกตัดส่วนประกอบออกไปจำนวนมาก แต่ Pico11 ยังสามารถบูตเข้าสู่หน้า Desktop และเปิดใช้งานโปรแกรมพื้นฐานได้ ไม่ว่าจะเป็น File Explorer, Settings, Notepad, Paint, Calculator รวมถึง Task Manager โดยในการทดสอบผ่าน Virtual Machine ที่จัดสรร RAM ไว้ 4GB พบว่าระบบใช้หน่วยความจำอยู่ประมาณ 883MB เท่านั้น (กินแรมน้อยมาก)

อย่างไรก็ตามการลดขนาด Windows 11 ลงมาจนเหลือเพียงเท่านี้ต้องแลกกับการตัดฟีเจอร์สำคัญออกไปจำนวนมาก โดยเฉพาะ Windows Update และส่วนประกอบสำหรับบำรุงรักษาระบบ ทำให้ไม่สามารถรับอัปเดตความปลอดภัยผ่านช่องทางปกติได้ อีกทั้งยังไม่มีการยืนยันว่าโปรแกรมทั่วไป เกม หรือไดรเวอร์ต่าง ๆ จะสามารถทำงานร่วมกับระบบที่ถูกปรับแต่งนี้ได้ครบถ้วนหรือไม่

ทั้งนี้ NTDEV ย้ำว่า Pico11 เป็นเพียงโครงการ Proof of Concept หรือการทดลองเพื่อพิสูจน์ความเป็นไปได้ทางเทคนิค ไม่ได้พัฒนาขึ้นมาเพื่อให้ใช้งานแทน Windows 11 ปกติ โดยเฉพาะเครื่องที่ต้องเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต เพราะการไม่มี Windows Update อาจเพิ่มความเสี่ยงด้านความปลอดภัยได้นั่นเอง

อีกประเด็นที่ต้องเข้าใจคือ ขนาด 699.8MB เป็นขนาดไฟล์ ISO สำหรับติดตั้ง Windows 11 ไม่ใช่ขนาดพื้นที่ที่ระบบใช้หลังติดตั้งลงเครื่อง ซึ่งปัจจุบัน Pico11 ยังไม่ได้เปิดให้ดาวน์โหลดใช้งานทั่วไป มีแต่ NTDEV มีแผนที่จะนำเทคนิคบางส่วนจากโครงการนี้ไปพัฒนาต่อยอดใน Tiny11 Builder ในอนาคต

ที่มา : Tom’s Hardware