ชาร์จแบตเตอรี่ข้ามคืนทิ้งเอาไว้จะทำให้แบตเสื่อมเร็วขึ้นจริงมั้ย แล้วตั้งค่าการชาร์จถนอมแบตเตอรี่ (Battery Protection) ในสมาร์ทโฟนช่วยยืดอายุแบตเตอรี่ให้เสื่อมช้าลงจริงหรือเปล่า เปิดใช้งานยังไง และต้องเลือกแบบไหนถึงจะดีที่สุด วันนี้ทีมงาน DroidSans จะพาไปรู้จักการทำงานของแต่ละโหมดกันแบบชัด ๆ

ทำไมฟีเจอร์ชาร์จถนอมแบต (Battery Protection) ถึงสำคัญ ?

เพื่อน ๆ อาจเคยได้ยินผ่านหูกันมาบ้างว่า การชาร์จแบตสมาร์ทโฟนถึงแค่ 80% ดีกว่าการชาร์จให้เต็ม 100% เพื่อรักษาสุขภาพแบตเตอรี่ในระยะยาว ซึ่งตัวผู้เขียนเองก็เคยสงสัยว่าเรื่องนี้จริงหรือเปล่า และเป็นสาเหตุให้ตั้งคำถามว่าฟีเจอร์ “Battery Protection” จำเป็นมากแค่ไหนที่จะต้องเปิดใช้งาน

อย่างแรกที่ต้องรู้ก่อนก็คือ สมาร์ทโฟนในปัจจุบันมักใช้แบตเตอรี่ลิเธียมไอออน (Li-ion) ซึ่งมีข้อดีคือเก็บพลังงานได้มาก ชาร์จไฟได้เร็ว และชาร์จซ้ำได้หลายรอบ แต่ข้อจำกัดสำคัญหนึ่งอย่างก็คือ แบตเตอรี่จะค่อย ๆ เสื่อมสภาพลงตามระยะเวลาการใช้งานและจำนวนรอบการชาร์จ เนื่องจากปฏิกิริยาเคมีภายในเซลล์แบตเกิดการเปลี่ยนแปลง ทำให้เก็บประจุไฟฟ้าได้น้อยลงเรื่อย ๆ

ยกตัวอย่างเช่น สมาร์ทโฟนเครื่องใหม่ที่มีแบตเตอรี่ 5,000mAh เมื่อใช้งานไปนาน ๆ จนสุขภาพแบตเตอรี่เหลือ 80% หมายความว่าแบตเตอรี่จะเก็บประจุได้ 4,000mAh เมื่อชาร์จจนเต็ม ส่งผลให้ระยะเวลาการใช้งานต่อการชาร์จหนึ่งครั้งสั้นลงตามไปด้วย

สาเหตุที่แบตเสื่อมเร็วเพราะชาร์จเต็ม 100% บ่อย ๆ สรุปแล้วเป็นเรื่องจริงมั้ย ?

ปัจจัยที่ทำให้แบตเตอรี่เสื่อมเร็วขึ้นมีอยู่หลายอย่าง แต่หนึ่งในนั้นคือ การปล่อยให้แบตเตอรี่อยู่ในสถานะที่มีประจุไฟฟ้าสูงเป็นเวลานาน หรือก็คือปล่อยให้ชาร์จจนเต็ม 100% เพราะเมื่อแรงดันไฟฟ้าสูงขึ้นจนเซลล์แบตเกิดความเครียด ก็ส่งผลให้มีความร้อนสะสม เปรียบเสมือนตัวเร่งให้แบตเตอรี่เสื่อมสภาพเร็วกว่าเดิม

เป็นสาเหตุว่าทำไมถึงมีคำแนะนำให้ชาร์จแบตเตอรี่ 20% – 80% เป็นวิธีถนอมแบตเตอรี่ที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด เพราะช่วยลดเวลาที่แบตเตอรี่ต้องอยู่ในสถานะที่มีประจุไฟฟ้าสูง และเพิ่มจำนวนรอบการชาร์จ (Charge Cycle) โดยเฉพาะคนที่มีพฤติกรรมชาร์จมือถือทิ้งไว้ข้ามคืนระหว่างนอน

แต่จะให้นั่งเฝ้าระหว่างชาร์จว่าเต็ม 100% หรือยังก็แปลก ๆ ทำให้ผู้ผลิตสมาร์ทโฟนแต่ละแบรนด์คลอดฟีเจอร์ “Battery Protection” หรือ “ระบบชาร์จถนอมแบตเตอรี่” เข้ามา ซึ่งก็มีชื่อเรียกแตกต่างกันออกไป แต่กลไกหรือหลักการทำงานค่อนข้างคล้ายกันอยู่

การชาร์จถนอมแบต (Smart Charging) และขีดจำกัดการชาร์จ (Charging Limit) ต่างกันยังไง ?

ปกติแล้วสมาร์ทโฟนแต่ละแบรนด์ทั้ง Android กับ iOS จะมีโหมดถนอมแบตเตอรี่ให้เลือกใช้งานอยู่ 2 แบบ ได้แก่ การชาร์จถนอมแบต (Smart Charging) และ ขีดจำกัดการชาร์จ (Charging Limit) ชื่อเรียกฟีเจอร์ของแต่ละแบรนด์อาจไม่ใช่แบบนี้เป๊ะ ๆ แต่หลักการทำงานแบบเข้าใจง่าย ๆ จะเป็นดังนี้ค่ะ

  • การชาร์จถนอมแบต (Smart Charging)
    • ชาร์จแบตเตอรี่จนถึงระดับหนึ่งแล้วชะลอ ค่อยชาร์จต่อให้เต็ม 100% ก่อนเราตื่นนอน
    • เน้นปรับพฤติกรรมการชาร์จให้เหมาะกับรูปแบบการใช้งานของผู้ใช้
    • เหมาะกับผู้ที่มี Routine การนอนสม่ำเสมอ

รูปแบบการชาร์จถนอมแบต (Smart Charging) พูดง่าย ๆ ก็คือระบบจะชาร์จแบตเตอรี่จนถึงระดับหนึ่ง จากนั้นถึงจะหยุดการชาร์จเอาไว้ก่อน แล้วค่อยชาร์จต่อจนเต็ม 100% ให้พอดีกับเวลาที่เราจะตื่นนอนค่ะ

  • ขีดจำกัดการชาร์จ (Charging Limit)
    • จำกัดการชาร์จไว้ที่ 80% หรือระดับที่ผู้ใช้งานกำหนด เช่น 85% หรือ 90%
    • เหมาะกับคนที่ชาร์จมือถือบ่อย ๆ ระหว่างวัน
    • ได้อายุการใช้งานแบตเตอรี่น้อยลงเล็กน้อย (ตามเปอร์เซนต์สูงสุดที่เลือก)

การชาร์จแบบกำหนดขีดจำกัดการชาร์จแบบตายตัว (Charging Limit) เมื่อเสียบสายชาร์จ ระบบจะชาร์จแบตเตอรี่จนถึงระดับที่กำหนดเอาไว้ ข้อดีก็คือชะลออาการแบตเสื่อมได้มากกว่า เหมาะกับคนที่ชาร์จมือถือบ่อย ๆ ระหว่างวัน แต่แลกกับแบตที่ใช้งานได้น้อยลงต่อการชาร์จหนึ่งครั้ง

เปิดโหมดถนอมแบตเตอรี่มือถือ Samsung

  • เข้าหน้าตั้งค่า แล้วเลือกเมนู “แบตเตอรี่”
  • เลื่อนลงมาจะเจอเมนู “การปกป้องแบตเตอรี่” ให้กดเปิดใช้งาน
    • โหมดพื้นฐาน: เมื่อชาร์จเต็ม 100% การชาร์จจะหยุดจนกว่าแบตฯ จะเหลือ 95% แล้วค่อยชาร์จต่อ
      • การปกป้องเวลานอน: สามารถเปิดใช้งานคู่กันได้ โดยระบบจะหยุดชาร์จที่ 80% ขณะนอนหลับ แล้วชาร์จให้ถึง 100% ก่อนตื่นนอน
    • โหมดสูงสุด: การชาร์จจะหยุดที่ระดับที่ตั้งไว้ (เลือกได้ตั้งแต่ 80% – 95%) เป็นการกำหนดขีดจำกัดการชาร์จแบบตายตัว

เปิดโหมดถนอมแบตเตอรี่ iPhone

  • เข้าหน้าตั้งค่า แล้วเลือกเมนู “แบตเตอรี่”
  • เลื่อนลงมาจะเจอเมนู “การชาร์จ” ให้กดเข้าไป
    • ขีดจำกัดการชาร์จ : การชาร์จจะหยุดที่ระดับที่ตั้งไว้ (เลือกได้ตั้งแต่ 80% – 100%) เป็นการกำหนดขีดจำกัดการชาร์จแบบตายตัว
    • การชาร์จถนอมแบตเตอรี่ : ระบบจะเรียนรู้พฤติกรรมการชาร์จของเรา แล้วชาร์จแบตให้ถึง 80% ก่อนจะหยุดการชาร์จไว้ก่อน จากนั้นจะชาร์จให้เต็ม 100% พอดีกับเวลาตื่นนอนของเรา

เปิดโหมดถนอมแบตเตอรี่มือถือ OPPO และ vivo

  • เข้าหน้าตั้งค่า แล้วเลือกเมนู “แบตเตอรี่”
    • มือถือ vivo : สุขภาพแบตเตอรี่และการชาร์จ > เพิ่มประสิทธิภาพการชาร์จแบตเตอรี่
    • มือถือ OPPO : เลื่อนลงมาด้านล่าง > สุขภาพของแบตเตอรี่
  • การชาร์จอัจฉริยะ/ปรับตามพฤติกรรม : หยุดชาร์จชั่วคราวเมื่อถึง 80% แล้วชาร์จต่อให้เต็ม 100% ก่อนเราจะตื่นนอน
  • ขีดจำกัดการชาร์จ : การชาร์จจะหยุดที่ระดับที่ตั้งไว้ (เลือกได้ตั้งแต่ 80% – 100%) เป็นการกำหนดขีดจำกัดการชาร์จแบบตายตัว

เปิดโหมดถนอมแบตเตอรี่มือถือ Xiaomi, REDMI, POCO

  • เข้าหน้าตั้งค่า แล้วเลือกเมนู “แบตเตอรี่”
  • เลือกเมนู “การป้องกันแบตเตอรี่” เพื่อเปิดใช้งานฟีเจอร์โดยมีให้เลือกทั้งหมด 3 ระดับ
    • ชาร์จเต็ม : การชาร์จปกติ
    • การป้องกันแบตเตอรี่ : อุปกรณ์จะกำหนดเพดานให้หยุดชาร์จเมื่อถึง 80% และชาร์จให้เต็ม 100% แบบสุ่มในแต่ละเดือน
    • การชาร์จอัจฉริยะ : ระบบจะเรียนรู้วิธีชาร์จของผู้ใช้งาน และหยุดชาร์จเมื่อถึง 80% จากนั้นชาร์จต่อให้เต็ม 100% ก่อนเราตื่นนอน

เปิดโหมดถนอมแบตเตอรี่มือถือ Google Pixel, Nothing

  • เข้าหน้าตั้งค่า แล้วเลือกเมนู “แบตเตอรี่”
  • เลือกเมนู “สุขภาพแบตเตอรี่” มีให้เลือกใช้งาน 2 รูปแบบ
    • โหมดการชาร์จอัจฉริยะ : ตัวเครื่องจะชาร์จแบตเตอรี่ให้ถึง 80% แล้วค่อยชาร์จให้เต็ม 100% ก่อนเวลาที่เราจะตื่นนอน
    • โหมดการชาร์จแบบกำหนดเอง : ระบบจะจำกัดการชาร์จแบตเตอรี่ไว้ตามระดับที่ตั้งไว้ (เลือกได้ตั้งแต่ 70% – 90%) และจะไม่ชาร์จต่อให้ถึง 100%

สรุปแล้วควรเลือกใช้โหมดถนอมแบตเตอรี่แบบไหนดี?

ถ้าต้องการถนอมแบตเตอรี่ให้สะดวกในการใช้งานสำหรับชีวิตประจำวัน โหมดการชาร์จอัจฉริยะ (Smart Charging) ถือเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจค่ะ เพราะระบบจะช่วยจัดการช่วงเวลาการชาร์จให้โดยอัตโนมัติ และยังชาร์จแบตเตอรี่ให้เต็ม 100% ก่อนถึงเวลาที่เราจะต้องใช้งานได้ด้วย

แต่ใครที่อยากจะถนอมสุขภาพแบตเตอรี่แบบเน้น ๆ และไม่ได้ซีเรียสว่าแบตเตอรี่จะต้องเต็ม 100% การเลือกใช้โหมดจำกัดการชาร์จแบบตายตัว (Charging Limit) ก็เป็นอีกทางเลือกที่น่าสนใจไม่แพ้กัน (แนะนำให้ตั้งไว้ที่ 85% – 90% กำลังดี)

วิธีแนะนำเพิ่มเติมนอกเหนือจากการเปิดฟีเจอร์ถนอมแบตเตอรี่ (Battery Protection) ที่ทีมงาน DroidSans อยากแนะนำให้ปรับพฤติกรรมร่วมด้วย เช่น

  • อย่าใช้แบตเตอรี่จนหมด 0% บ่อย ๆ
  • หลีกเลี่ยงการชาร์จแบตเตอรี่ไปด้วยและใช้งานไปด้วย (ให้ใช้โหมดบายพาสหากมีให้เลือก)
  • เลือกใช้สายชาร์จ และหัวชาร์จที่มีมาตรฐานเพื่อความปลอดภัย
  • หากสังเกตว่าเครื่องร้อนผิดปกติระหว่างการชาร์จ ให้ถอดเคสออกหรือพักการชาร์จไว้ก่อน

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง