AIS เปิดหลักสูตรเรียนออนไลน์ฟรี อุ่นใจไซเบอร์ AI Literacy ชวนคนไทยเรียนรู้ และทำความเข้าใจการใช้ AI อย่างปลอดภัย พร้อมรู้ทันกลโกงและความเสี่ยงจากภัยไซเบอร์ที่อาจเกิดขึ้นได้ในโลกดิจิทัล โดยเนื้อหาครอบคลุมตั้งแต่การรับมือกับมิจฉาชีพสำหรับผู้ใช้งานทั่วไป และแนวทางดูแลข้อมูลสำหรับธุรกิจและองค์กร

ทำไมต้องเรียนรู้ AI Literacy เกี่ยวข้องอะไรกับการที่มิจฉาชีพใช้ AI หลอกลวง?

ในยุคที่ AI เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันมากขึ้น ปฏิเสธไม่ได้ว่าเทคโนโลยีดังกล่าวไม่ได้ถูกนำมาใช้เพียงเพื่อช่วยทำงานหรือค้นหาข้อมูลเท่านั้น แต่กลายเป็นเครื่องมือที่ผู้ไม่หวังดีนำไปใช้สร้างกลโกงต่าง ๆ ให้ดูแนบเนียนยิ่งกว่าเดิม ไม่ว่าจะเป็นการปลอมใบหน้าในวิดีโอคอล (Deepfake) การเลียนแบบเสียงบุคคลอื่น หรือการสร้างข้อความและอีเมลแอบอ้าง เป็นต้น

วิธีรับมือภัยไซเบอร์ยุค AI สำหรับบุคคลทั่วไป Deepfake และเสียงปลอม

หนึ่งในภัยไซเบอร์ที่จำเป็นต้องเฝ้าระวังในปัจจุบันก็คือ การนำเทคโนโลยีมาปลอมแปลงใบหน้าและเสียงของบุคคลอื่น ทำให้ภาพในวิดีโอคอลหรือเสียงจากปลายสายอาจดูเหมือนเป็นคนที่เรารู้จักจริง ๆ

ถ้าหากได้รับโทรศัพท์หรือข้อความที่อ้างว่าเป็นคนในครอบครัวหรือคนรู้จัก และมีการขอยืมเงินหรือส่งข้อความอ้างว่าจำเป็นต้องใช้เงินอย่างเร่งด่วน แนะนำว่าควรติดต่อกลับไปยังเจ้าตัวจริง ๆ ผ่านเบอร์โทรศัพท์ที่บันทึกไว้เพื่อยืนยันอีกครั้ง จะได้ไม่หลงกลเผลอโอนเงินไปให้

ในกรณีเดียวกับข้อความที่แนบมาพร้อมลิงก์น่าสงสัย ผู้ใช้งานควรเข้าแอปพลิเคชันหรือเว็บไซต์ทางการด้วยตัวเอง แทนที่จะกดลิงก์จากข้อความที่อาจเป็นรูปแบบกลโกงของมิจฉาชีพอีกทีหนึ่ง

  • ภาพข่าวหรือคลิปวิดีโอที่ส่งในกลุ่มแชท ควรตรวจสอบแหล่งที่มา และข้อมูลหรือแหล่งข่าวที่น่าเชื่อถือก่อนส่งต่อ (ถ้ายังไม่ชัวร์ การหยุดแชร์ไว้ก่อนอาจเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า)
  • การใช้ AI เพื่อค้นหาหรือสรุปข้อมูลต่าง ๆ ควรตรวจสอบคำตอบที่ได้รับมากับแหล่งข้อมูลที่เชื่อถืออีกครั้ง ก่อนจะนำไปใช้ตัดสินใจหรือส่งต่อ

ผู้ที่สนใจสามารถเรียนรู้วิธีสังเกตและตรวจสอบกลโกงออนไลน์ที่ใช้ AI เช่น การปลอมใบหน้าและเลียนเสียงคนรู้จัก ผ่านหลักสูตร อุ่นใจไซเบอร์ AI Literacy ซึ่งเปิดให้เรียนออนไลน์ได้ฟรี เพื่อช่วยให้ผู้ใช้งานรู้ทันกลโกงและใช้ AI ในชีวิตประจำวันได้อย่างปลอดภัย

แนวทางใช้ AI อย่างปลอดภัยสำหรับธุรกิจ SME ด้วยกรอบ “3 ข” จาก AIS

ผลกระทบจาก AI ยังส่งผลไปถึงธุรกิจหรือองค์กรขนาดเล็ก และขนาดกลางนอกเหนือจากผู้ใช้งานทั่วไปอีกด้วย โดยเคสที่มักจะพบเห็นได้บ่อย ๆ ก็คืออีเมลแอบอ้างที่ถูกสร้างขึ้นให้มีลักษณะคล้ายกับข้อความจากคู่ค้าหรือผู้ติดต่อทางธุรกิจ

ตัวอย่างเช่น อีเมลแจ้งเปลี่ยนบัญชีรับเงินที่เขียนข้อความได้แนบเนียนจนดูเหมือนมาจากคู่ค้าทางธุรกิจจริง ๆ หากได้รับข้อความลักษณะดังกล่าว คำแนะนำก็คือ ควรโทรศัพท์ยืนยันกับผู้ติดต่อเดิมผ่านช่องทางที่มีอยู่ก่อนดำเนินการจ่ายเงิน

AIS แนะนำให้เจ้าของกิจการใช้แนวทาง “3 ข” เพื่อกำหนดแนวทางการใช้ AI ภายในธุรกิจ ได้แก่

  • ข้อมูล : กำหนดว่า AI เห็นข้อมูลใดได้บ้าง เช่น ใช้ข้อมูลที่เผยแพร่แล้วเพื่อช่วยร่างโพสต์ และเก็บเอกสารสำคัญไว้ในระบบที่กำหนด
  • ขอบเขต : กำหนดว่า AI สามารถทำอะไรได้บ้าง เช่น ให้ช่วยร่างอีเมล แต่จำกัดสิทธิ์ไม่ให้เข้าถึงกล่องจดหมายหรือฐานข้อมูลที่เป็นความลับ
  • ข้อตกลง : กำหนดขั้นตอนที่ต้องมีคนตรวจสอบและยืนยัน เช่น เน้นยำให้ส่งข้อมูลมาตรวจเช็กอีกรอบก่อนส่งถึงลูกค้า

การเตรียมพร้อมระดับองค์กร และเครื่องมือประเมินความพร้อม Thailand AI Readiness Index (TARI)

สำหรับองค์กรที่ต้องการประเมินความพร้อมในการนำ AI มาใช้ สามารถเข้าร่วมการประเมินผ่าน Thailand AI Readiness Index (TARI) ซึ่ง AIS ร่วมพัฒนากับ สอวช. และ IRIS Consulting ประเมินความพร้อมตั้งแต่ทักษะของบุคลากรและการจัดการข้อมูล ไปจนถึงระบบและแนวทางกำกับดูแลการใช้ AI

สิ่งที่จะต้องนึกถึงอยู่ตลอดก็คือ ถึงแม้ว่า AI จะเป็นเครื่องมือที่ใช้เพื่อช่วยทำงานหรือสร้างโอกาสใหม่ ๆ แต่ก็เป็นเครื่องมือที่ทำให้รูปแบบของกลโกงแนบเนียนขึ้นตามไปด้วย การป้องกันจึงต้องเริ่มจากการรู้เท่าทัน ตรวจสอบข้อมูลก่อนเชื่อ และเตรียมพร้อมรับมือกับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น

ที่มา: ข่าวประชาสัมพันธ์ AIS

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง